Miguel Rio Branco / Maldicidade

In Maldicidade slaapt de stad nooit. Of het nu ochtendgloren is of schemering, in New York, Havana, Salvador da Bahia of Tokio: het is een omgeving vol verlangen, die smacht naar gezelschap en gekweld wordt door fortuinen die nooit zijn vergaard. Dit indringende stadsportret van beeldend kunstenaar Miguel Rio Branco put uit zijn zwervende jeugdjaren als zoon van diplomaten om de rode draad van strijd en eenzaamheid in wereldsteden overal ter wereld bloot te leggen. De beelden zijn onberispelijk vastgelegd, maar de foto’s zijn niet altijd mooi. Rio Branco is niet geïnteresseerd in het vastleggen van historische stadsmonumenten, een indrukwekkende skyline of de ambitieuze dromen die daar naartoe reiken. In plaats daarvan richt hij zijn camera op het afval en de marges van de stad – op wat de stad heeft weggegooid en op degenen die ze aan de kant heeft gezet en teleurgesteld. In grimmige kaders of zachte beelden zijn het de straatbewoners, bedelaars, prostituees, zwerfhonden, vernielde auto’s en gebroken glas die zijn stadsimpressies kenmerken. Hoewel subtiele details de eigenheid van de plek onthullen, staat de gemeenschappelijkheid van de stedelijke ervaring centraal in Rio Branco’s project. Zonder veel aandacht voor de lokale context of een verklarend verhaal zijn de beelden juist zorgvuldig gerangschikt tot één suggestieve reeks van een universele stad. Rio Branco werkt alsof hij in een montageruimte zit en blinkt uit in het ritme en de opeenvolging van beelden. Hij creëert suggestieve patronen van motieven (vervallen gebouwen, eenzame figuren, verpletterde auto’s); kleur (diepe rode tinten, stoffige roze tinten, strak wit en blauw); en vorm (een gekwelde dakloze naast een extatisch standbeeld van een heilige). Hier en daar worden foto’s van vrouwen aangeboden als sensuele, hoopvolle verademing, die de ruigheid en het vuil doorbreken in indrukwekkende portretten of van dichtbij gefotografeerde, soepele naakten. Maldicidade is zowel scherp in zijn boodschap als lyrisch in zijn opzet en richt de aandacht zowel op de onontkoombare aantrekkingskracht van de stad als op de vervreemding en onmenselijkheid ervan. Bijtend, onverbloemd en pijnlijk mooi: het is een verzameling waarin alle stadsbewoners iets van zichzelf zullen herkennen, of iets waar ze juist aan willen ontsnappen.