Moonshine

Moonshine, een project dat bijna drie decennia beslaat, is een portret van de Amerikaanse bevolking in de Appalachen, een gemythologiseerde regio die bevolkt wordt door ‘moonshiners’. De beelden van Van Manen worden gekenmerkt door een intense intimiteit met haar onderwerp, waarbij de kijker op het randje van het kader balanceert en voortdurend privémomenten binnendringt: uitgelaten kinderen die handstanden oefenen op de bank; een geknielde dochter die het haar van haar grootmoeder kamt.

Van Manen bezocht de regio voor het eerst in 1985, toen ze naar de Appalachen in Kentucky, Tennessee en West Virginia trok. Tot 2013 keerde ze regelmatig terug om de mijnwerkersgezinnen te bezoeken bij wie ze had gewoond: de familie Boggs met hun tien roodharige zonen; de mijnwerkers Mavis en Junior. De generatieoverschrijdende beelden geven op subtiele wijze de sluipende veranderingen weer die de Appalachen hebben ondergaan – de langzame en gestage teloorgang van de mijnbouw en de migratie van bewoners uit gammele houten hutten naar de stad of naar stedelijke woonwagenparken. Van Manen verweeft zwart-witfoto’s met later gemaakt kleurwerk – nog een weergave van het verstrijken van de tijd en de onvermijdelijkheid van verandering.

Bertien van Manen kwam bijna bij toeval in de fotografie terecht, toen ze foto’s van haar kinderen maakte met een oude camera. Naarmate haar werk meer bekendheid kreeg, werd ze al snel aangetrokken door de wereld van de modefotografie. In 1977 raakte ze uitgekeken op de branche, en toen ze de documentairefotografie van Robert Frank en Josef Koudelka ontdekte, begon Van Manen de zich ontwikkelende relatie tussen zichzelf en haar onderwerpen te verkennen, waarbij ze een nabijheid behield en een persoonlijke, organische fotografiestijl ontwikkelde.